Tổ chức xây dựng và phổ biến hương ước tục lệ
Rõ ràng là hương ước tục lệ của các làng xã thời xưa không thế chỉ lập ra một làn là cố định mãi. Bởi lẽ xã hội luôn luôn có biến động, đời sông của cư dân cũng có những thay đổi thường xuyên như đất đai được mở rộng, dân số gia tăng, do vậy các điều ước cần được bổ sung và thay đổi cho phù hợp với tình hình mới. Chúng ta có thể kiểm chứng nhận định này qua việc khảo sát các bản khoán ước lập ra ở làng Dương Liễu đã nhác đến ở phần trên.
Trong khoảng trên 100 năm từ năm 1666 đến năm 1800, làng Dương Liễu đã xây dựng 12 bản khoán ước quy định 98 điều khoản về dàn sự trong làng.
Làn thứ nhất lập ngày 10 tháng 7 năm Cảnh Trị thứ 6 (1666) đời Lê Gia Tông, gồm 7 điều về dân sự, không thấy nêu lý do soạn thào.
Rõ ràng là hương ước tục lệ của các làng xã thời xưa không thế chỉ lập ra một làn là cố định mãi. Bởi lẽ xã hội luôn luôn có biến động, đời sông của cư dân cũng có những thay đổi thường xuyên như đất đai được mở rộng, dân số gia tăng, do vậy các điều ước cần được bổ sung và thay đổi cho phù hợp với tình hình mới. Chúng ta có thể kiểm chứng nhận định này qua việc khảo sát các bản khoán ước lập ra ở làng Dương Liễu đã nhác đến ở phần trên.
Trong khoảng trên 100 năm từ năm 1666 đến năm 1800, làng Dương Liễu đã xây dựng 12 bản khoán ước quy định 98 điều khoản về dàn sự trong làng.
Làn thứ nhất lập ngày 10 tháng 7 năm Cảnh Trị thứ 6 (1666) đời Lê Gia Tông, gồm 7 điều về dân sự, không thấy nêu lý do soạn thào.
Làn thứ hai lập ngày 20 tháng 8 năm Cảnh Trị thứ 6 (1668) đời Lê Gia Tông gồm có 4 điều quy định về ngôi thứ trong đình và việc tuyển người đi lính. Làn này cũng không thấy nêu lý do soạn thảo.
Lẩn thứ ba lập ngày 19 tháng 2 năm Cảnh Trị thứ 8 (1670) đời Gia Tông, gồm có 4 điều, quy định việc xử phạt những người bô bé việc quan. Làn này cũng không thấy nêu lý do soạn thảo.
Lần thứ tư lập ngày 20 tháng 3 năm Cảnh Trị thứ 8 (1670), quy định 9 điều, đề cập đến nhiều lĩnh vực của đời sống làng xã. Như vậy chỉ là đúng tháng sau khi lập hương ước làn thứ ba, thí dân làng Dương Liễu lại tổ chức soạn thảo lại khoán ước và dĩ nhiên lẩn này đã nêu ra lý do cụ thể.
“Các vị xã trưởng, thôn trưởng, quan viên làng Dương Liễu và mọi người trên dưới họp bàn lập khoán ước.
Từng nghe nước cố chính lệnh, dân có tư ước. Xã ta trước đây đã có khoán ước, nay thấy còn nhiều điêu xa hoa phiên toái, nên phải sửa đôi, do vậy lập ra khoán ước gồm các điêu khoản kề khai ra dưới đây.”
Lần thứ năm, lập ngày 18 tháng 10 năm Chính Hòa thứ 12 (1691) đời Lê Hi Tông, gồm có 15 điều. Lý do lập khoán ước là vì vấn đề đất đai đồng điền:
“Nguyên do vì số đất công ở bãi ngoài của xã ta trước đây cho thuê cày cấy người nhiều người ít không đều nhau, hơn nữa do tục cũ quá phiền nhiễu nay các quan viên và mọi người trên dưới họp bàn chiếu theo số ruộng mà chia đều cho các người nhận cày cấy, nên soạn lại khoán ước.”
Từ khóa tìm kiếm nhiều: le hoi lang
