Làng xã được dân gian coi như một tiểu triều đình, nào các vị hội viên hội tư văn cũng được gọi là quan viên. Người giữ chức quan viên thực sự danh giá, song ở chế độ cũ, danh vị này có thể mua được, chẳng hạn như điều 31 trong Khoán ước của thôn Nhân Ái xà Vân Canh quy định:
“Người nào giàu sang có thể mua chức danh quan viên. Bản hội thu mỗi người 100 quan tiền và 10 quan tiền khao vọng cùng 100 miếng trầu, 1 vò rượu”.
Lại có những xã quy định rất chặt chẽ về nghĩa vụ của các quan viên. Các thành viên hội tư văn trong làng nhận sự chăm sóc giáo dưỡng mà trưởng thành. Sau này nếu có ai được ra làm quan thì phải có trách nhiệm đóng góp tiền của cho bản hội. Chẳng hạn như điều 10 trong Khoán ước lằng Phú Diễn nêu ra:
“Người nào giàu sang có thể mua chức danh quan viên. Bản hội thu mỗi người 100 quan tiền và 10 quan tiền khao vọng cùng 100 miếng trầu, 1 vò rượu”.
Lại có những xã quy định rất chặt chẽ về nghĩa vụ của các quan viên. Các thành viên hội tư văn trong làng nhận sự chăm sóc giáo dưỡng mà trưởng thành. Sau này nếu có ai được ra làm quan thì phải có trách nhiệm đóng góp tiền của cho bản hội. Chẳng hạn như điều 10 trong Khoán ước lằng Phú Diễn nêu ra:
Điều 10: Trong văn hội có người nào được ra làm quan thì phải nộp ruộng.
Tri huyện, đồng tri phủ thì nộp 1 sào
Tri phủ nộp 2 sào
Án sát sứ nộp 3 sào.
Quan từ hàng tam phẩm trở lên, không phân biệt ở trong triều hay ngoài địa phương, đều nộp 4 sào.
Nếu từng nộp ở huyện rồi mới làm tri phủ thì chỉ nộp một nửa.
Nếu đã từng nộp ở huyện phủ rồi mới thăng làm án sát sứ thì cũng cho trừ một nửa.
Các trường hợp khác cũng phỏng theo như thế.
Số ruộng đó dùng làm ruộng tế tự của văn hội, giao cho viên trùm trưởng văn hội nhận lấy. Mười sào ruộng trị giá 20 quan tiền.
Do có đóng góp như vậy nên các việc hiếu hỷ của thành viên trong văn hội sẽ được bản hội đặc biệt quan tâm. Chẳng hạn như Điều 5, Điều 6 trong Hương ước làng Phú Diễn quy định:
Điều 5: Trong văn hội có vị nào mà cha mẹ song toàn cùng vào hương lão thì mừng 1 đôi câu đối trị giá 1 quan tiền, nếu thọ 70 tuổi thì mừng 1 đôi câu đối trị giá 2 quan.
Trường hợp bản thân hội viên văn hội thọ được như thế thì văn hội cũng mừng lễ vật đủ như trên.
Điều 6: Trong văn hội có vị nào quá cố thì văn hội đến điếu viếng, lẻ vật gồm xôi, gà, rượu, vàng, hương, câu đối đáng giá 3 quan tiền.
Nếu là cha mẹ đẻ mất thì điếu viếng 1 đôi câu đối trị giá 2 quan tiền.
Nếu là cha mẹ vợ mất hoặc người nội tộc mất mà có trầu cau đến mời ván hội thì tùy theo mức độ mà điếu viếng trầu cau, vàng hương, đáng giá l quan tiền.
Các điếu viếng khánh hạ nêu trên đều do trùm trưởng văn hội lo liệu rồi phân bố cho mọi người cùng chịu.
Việc khánh hạ còn tăng thêm 1 điều nữa.
Từ khóa tìm kiếm nhiều: tục lệ làng
