Văn bản hương ước tục lộ thường gặp bao gồm các loại sách viết tay, ván khắc gỗ, bia đá, sách đổng. Hiện nay số văn bản hương ước tục lộ được sưu tầm lưu giữ ở các thư viện lớn ờ trung ương và địa phương các tỉnh. Ngoài ra còn một số đang lưu giữ ở ngay các làng xã.
Sách đồng
Sách đồng liên quan đến hương ước tục lệ trong cả nước còn lại hơn mười cuốn. chù yếu là ở các tỉnh phía Bắc như Phú Thọ, Vĩnh Yên, Bắc Giang, ở khu vực Hà Nội chúng tôi mới phát hiện có một văn bản. Đó là cuốn sách đồng để tại đình làng Đông Lao xã Đông La huyện Hoài Đức.
Sách gồm 16 là đồng xâu chuỗi lại. Nội dung ghi lại các điều ước giữa dân làng Đông Lao và danh tướng Nguyền Công Triều (xem phần dịch ở dưới).
Sách đồng
Sách đồng liên quan đến hương ước tục lệ trong cả nước còn lại hơn mười cuốn. chù yếu là ở các tỉnh phía Bắc như Phú Thọ, Vĩnh Yên, Bắc Giang, ở khu vực Hà Nội chúng tôi mới phát hiện có một văn bản. Đó là cuốn sách đồng để tại đình làng Đông Lao xã Đông La huyện Hoài Đức.
Sách gồm 16 là đồng xâu chuỗi lại. Nội dung ghi lại các điều ước giữa dân làng Đông Lao và danh tướng Nguyền Công Triều (xem phần dịch ở dưới).
Bia đá
Bia đá ghi lại các bản hương ước tục lệ tương đối phổ biến. Hiện trên địa bàn Hà Nội chúng tôi đã điều tra tìm thấy có 82 văn bia hương ước. Đặc biệt là các ban hương ước cải lương mới lập hồi đầu thế kỷ 20 hiện nay còn lại khá nhiều như Hương ước cải lương ở thôn Cáo Đỉnh xã Xuân Đỉnh lập năm Duy Tân thứ 5 (1912) gồm 106 điều. Các bản hương ước cổ chú yếu là quy định về việc thờ phụng tế lễ, ví dụ:
- Lập khoán ước tự sự bi ký (Bia ghi lại việc lập khoán ước thờ phụng) ớ xà Gia Quát huyện Gia Lam, nay thuộc quận Long Biên. Bia dựng năm Cảnh Trị thứ 6 (1671), gồm 6 điều quy định việc thờ cúng hậu -thần Trần Vàn Huệ và vợ là Hoàng Diệu Hương.
- Hữu Đạo thân ước thệ văn bia ghi lại 37 điều ước thệ của thôn Hữu Đạo xã Tiên Phương lập năm Thành Thái thứ 6 (1894). Bia ước thệ này hiện vàn còn giữ được để ở cửa đình thôn Hữu Đạo. Nội dung các điều ước thệ chủ yếu là cấm răn người dân làm việc sai trái, do vậy văn bia còn ghi rõ nghi thức thề thốt với thần linh:
“‘Nay cho dựng bia ở bên trái cửa đình, san khắc các điều ước thệ để truyền lại cho con cháu đời sau, dừng đấy làm gương. Hàng năm đến kỳ vào đám tháng giêng mùa xuân và ngày rằm tháng bảy, toàn dân sắm sửa hương hoa lề vật đem đến đặt trước bia theo đúng nghi thức, mọi người cùng đến thể nguyện. Kể nào trốn tránh thì quỷ thần tru diệt, do vậy không thể không thận trọng”
Từ khóa tìm kiếm nhiều: tuc le lang
